»Μετεκλογικες υποσχεσεις

Του ΘΑΝΑΣΗ ΤΕΓΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Η ΔΗΛΩΣΗ του πρωθυπουργού μετά την κατάθεση του προϋπολογισμού στη Βουλή είχε τα ίδια χαρακτηριστικά με την προεκλογική ρητορική: Ηταν αισιόδοξη, μεγαλόσχημη και αόριστη.
Αισιόδοξη αφού θα βγάλει (ανέλαβε την ευθύνη να βγάλει) τη χώρα από βαθιά κρίση αξιών, θεσμών, πολιτικής και οικονομίας, από «μια κρίση εμπιστοσύνης του πολίτη απέναντι στην ίδια του τη χώρα». Μεγαλόσχημη, με τις αναφορές στον άνθρωπο, επίκεντρο της πολιτικής, στις αξίες μας, στην ιστορία, στο περιβάλλον. Αόριστη, διότι δεν λέει πώς, π.χ., «θα χτυπήσει στο κεφάλι τις ρίζες του προβλήματος, δηλαδή ένα κράτος και ένα πολιτικό σύστημα αδιαφάνειας, διαφθοράς, αδικίας, γραφειοκρατίας και συγκεντρωτισμού, μιας πελατειακής λογικής».

Ο ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ, με την ίδια... προεκλογική λογική (αλλά και την αρκετά πειστική δικαιολογία των συνταγματικών προθεσμιών), χαρακτηρίζεται σχεδόν μεταβατικός. «Ενα πρώτο βήμα», ώστε να διατηρείται η ελπίδα για τον επόμενο χρόνο. Υποβαθμίζονται η διεθνής κρίση και τα «λάθη του παρελθόντος», ενώ αγνοείται η Ευρωπαϊκή Ενωση και οι αξιώσεις της, ώστε να διατηρηθεί η προεκλογική εικόνα των απεριόριστων δυνατοτήτων του ΠΑΣΟΚ. Η ανάληψη της ευθύνης, η διαφάνεια, η συμμετοχική δημοκρατία, η φορολογική δικαιοσύνη, η ριζική αλλαγή στο πολιτικό σύστημα, ο σεβασμός της πολιτείας προς τον πολίτη παραμένουν υποσχέσεις για το μέλλον.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ αναντιστοιχίας ανάμεσα στις διακηρύξεις αρχών και των μέσων για να επιτευχθούν οι μεγαλεπήβολοι στόχοι είναι η πρόσκληση εθνικού διαλόγου προς τους κοινωνικούς εταίρους για να εφαρμοστούν αυτές οι μεγάλες τομές. Ακόμη πιο μεγαλόστομη -αν και χωρίς έρεισμα- θεσμικά και απρόσφορη πρακτικά είναι η σύγκληση συμβουλίου αρχηγών υπό τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, μετά την εκλογή αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης την επόμενη Κυριακή ή στον δεύτερο γύρο. Με ποιο αντικείμενο; Ούτε λίγο ούτε πολύ «την αντιμετώπιση της μεγάλης μάστιγας της διαφθοράς και της ανομίας στη χώρα μας».

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ των πολιτικών αρχηγών υπό τον πρόεδρο της Δημοκρατίας δεν προβλέπεται από το Σύνταγμα, οι αποφάσεις του δεν είναι νομικά δεσμευτικές και μετά την κατάργηση των εξουσιών του προέδρου και τον αμιγή κοινοβουλευτικό χαρακτήρα του πολιτεύματος δεν έχει νόημα. Δεν συμπορεύεται, άλλωστε, με την πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης και τον ρόλο της αντιπολίτευσης, που δεν είναι να συμφωνεί αλλά να ελέγχει.

ΠΟΛΙΤΙΚΑ, το συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη πήρε θέση για το μακεδονικό. Το χρησιμοποιούσαν μερικοί ως επιχείρημα, όταν είχαν αλλάξει όλα: ο πρόεδρος, η κυβέρνηση, οι πολιτικοί αρχηγοί (πλην της Αλέκας Παπαρήγα, που είχε άλλωστε διαφωνήσει), τα νομικά, διπλωματικά και πολιτικά δεδομένα. Είναι μάταιο, συνεπώς, να συγκαλείται για συγκεκριμένο θέμα και περιττό να αποφασίζει γενικώς και αορίστως.

Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ της διαφθοράς (καλύτερος όρος από τον συνηθέστερο «πάταξη», που έχει μόνο κατασταλτική έννοια) και της ανομίας είναι ένα ζήτημα όπου όλοι -όχι μόνο οι αρχηγοί και τα κόμματα- συμφωνούν ανεπιφύλακτα. Προς τί, λοιπόν, ένα τέτοιο άτυπο συμβούλιο;

Η ΣΧΕΣΗ εμπιστοσύνης ανάμεσα στον πολίτη και το κράτος είναι αμφίδρομη. Η πολυνομία, η ασάφεια και περιπλοκότητα των νόμων καταλήγει στην ανομία. Η γραφειοκρατία διευκολύνει τη δωροδοκία, μια άλλη λέξη για τη διαφθορά. Παντού. Στην εφορία, στην πολεοδομία, στην κοινωνική ασφάλιση. Η αυθαιρεσία, ο αιφνιδιασμός, η ανισότητα, η αδικία, η αντισυνταγματικότητα (όπως αυτή της έκτακτης εισφοράς της Ν.Δ., όπου οι φορολογούμενοι πληρώνουν, για να δικαιωθούν δικαστικά έπειτα από πολλά χρόνια), η αναποφασιστικότητα, η διαπλοκή των συμφερόντων, δίνουν επιχειρήματα σε όσους παρανομούν. Παρασύρουν εύκολα και τους άλλους.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ -όχι η αντιπολίτευση- έχει την ευθύνη να καθιερώσει συστήματα (φορολογικό, ασφαλιστικό, χωροταξικό, εκλογικό) τίμια, απλά, σταθερά, δίκαια. Με τις υποσχέσεις πήρε την εντολή. Ηρθε η ώρα να την εκτελέσει.